พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๕

จาก ตู้หนังสือเรือนไทย

ข้อมูลเบื้องต้น

ต้นฉบับ

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๕

สำนักพิมพ์บรรณาคาร

พ.ศ. ๒๕๑๔

เนื้อเรื่อง

• คำนำ
• สารบาญ
• ตอนที่ ๑ เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ
• ตอนที่ ๒ พระราชประวัติก่อนเสวยราชย์
• ตอนที่ ๓ พระมหาอุปราช
• ตอนที่ ๔ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน
• ตอนที่ ๕ บรมราชาภิเษก
• ตอนที่ ๖ เลียบพระนคร
• ตอนที่ ๗ อุปราชาภิเษก
• ตอนที่ ๘ เฉลิมศักดิ์
• ตอนที่ ๙ แก้ไขระเบียบการในราชสำนัก
• ตอนที่ ๑๐ เหตุการณ์ซึ่งต้องระงับฯ
• ตอนที่ ๑๑ เหตุการณ์ซึ่งต้องระงับ (ต่อ)
• ตอนที่ ๑๒ รับทูตและทำสัญญาเมื่อแรกฯ
• เชิงอรรถ

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๕

คำนำ

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๕ นี้ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทรงนิพนธ์ขณะประทับอยู่ที่ปีนังเป็นส่วนมาก เหตุที่จะทรงนิพนธ์นั้น ตรัสเล่าแก่ข้าพเจ้าว่า ครั้งหนึ่งในรัชกาลที่ ๕ เป็นเวลาว่างในราชกิจ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ทรงพระราชปรารภถึงเหตุการณ์ต่างๆ อันเกิดขึ้นในรัชสมัยของพระองค์ จึงมีพระราชดำรัสถามสมเด็จกรมพระยาดำรงฯ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงมหาดไทยว่าพระราชพงศาวดารรัชกาลของพระองค์ท่านใครจะเป็นผู้แต่ง สมเด็จกรมพระยาดำรงฯ ทรงพลั้งพระโอษฐ์กราบบังคมทูลว่า ข้าพระพุทธเจ้าจะแต่งทูลเกล้าฯ ถวาย ดังนี้ จึงเป็นเหตุให้ต้องทรงนิพนธ์เรื่องนี้ขึ้น แต่เนื่องด้วยระยะเวลารัชกาลยาวถึง ๔๒ ปี จึงทรงเลือกนิพนธ์เหตุการณ์ตอนสำคัญต่างๆ ที่ไม่สู้ปรากฎในเอกสารหลักฐานแพร่หลายนัก ซึ่งผู้ศึกษาจะค้นหาได้โดยยาก

...

พูนพิศมัย ดิสกุล

พฤศจิกายน ๒๕๑๔