เรือนไทย
ยินดีต้อนรับ ท่านผู้มาเยือน
กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน
ส่งอีเมล์ยืนยันการใช้งาน?
ข่าว: การแนบไฟล์ กรุณาใช้ชื่อไฟล์ภาษาอังกฤษเท่านั้นครับ
หน้า: 1 [2]
  พิมพ์  
อ่าน: 10266 ช้างศึกของไทย
samun007
องคต
*****
ตอบ: 433


ความคิดเห็นที่ 15  เมื่อ 16 ส.ค. 12, 14:12

ส่วนรูปนี้ไม่แน่ใจว่างานไหนเหมือนกันครับ

บันทึกการเข้า
samun007
องคต
*****
ตอบ: 433


ความคิดเห็นที่ 16  เมื่อ 16 ส.ค. 12, 15:27

การจัดกระบวนทัพของไทย ในคราวปราบฮ่อครั้งแรก พ.ศ. ๒๔๑๓ (ค.ศ. ๑๘๗๐) ที่เมืองหนองคาย

สังเกตว่าจัดกระบวนทหารม้าเป็นกองหน้า ทหารราบเป็นกองกลาง และกระบวนช้างเป็นกองหลัง


ภาพนี้ ถ้าจำไม่ผิด ไม่ใช่คราวปราบฮ่อนะครับ แต่เป็นจำลองการจัดกระบวนทัพตามแบบโบราณ ซึ่งจะอยู่ในคราวงานยุทธกีฬา พ.ศ. ๒๔๖๕ ครับ

จำลองการจัดทัพคราวศึกเมืองตะนาวศรี พ.ศ. ๒๓๓๖  ในรัชกาลที่ ๑ แห่งราชวงศ์จักรีครับ


ได้ความว่า เป็นการจัดทัพจำลองไปตีเมืองทวาย พ.ศ. ๒๓๓๖  ในรัชกาลที่ ๑ แห่งราชวงศ์จักรีครับ

ในรูปเป็นทัพจำลองของ เจ้าพระยามหาเสนา(ปลี) ซึ่งขี่ช้างอยู่

ส่วนนายทหารสมมติที่ขี่ม้าได้แก่ ตำแหน่ง พระยาสีหราชเดโชไชย, พระยาเทพอรชุน, พระยาศรีสรราช, พระยามหาโยธา(สมมติ : กองมอญ) , พระยาวิเศษสงคราม(สมมติ: ฝรั่งแม่นปืน) , พระยาราชบังสัน(สมมติ : แขกจาม) ,พระยาราชบุรี, พระยาเพชรบุรี ,พระยากาญจนบุรี

ทั้งหมดนี้ สมมติ หมดนะครับ
บันทึกการเข้า
werachaisubhong
องคต
*****
ตอบ: 449



เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 17  เมื่อ 16 ส.ค. 12, 16:33

ส่วนที่ จขกท ถามว่าแต่งต่างกันอย่างไร ถ้าโดยปกติช้างศึกในกระบวนทัพจะมีลักษณะตามการใช้งานดังนี้


- ช้างดั้ง เป็นช้างที่นั่งละคอ มีหมอนั่งคอ ควาญนั่งท้าย ควาญกลางหลังนั่งถือหอ เดินอยู่กลางแนวริ้วข้างหน้า

- ช้างกัน มัลักษณะอย่างเดียวกับช้างดั้ง เดินอยู่ริ้วข้างหลัง
- ช้างแทรก คล้าย ๒ ชนิดแรกแต่ไม่มีควาญหลังช้าง
ทำหน้าที่ตรวจตราริ้วนอกทั้ง 2 ข้าง เป็นสารวัตรช้าง

- ช้างแซง เหมือนช้างแทรก เดินเป็นริ้วเรียงกันทั้ง ๒ ข้างตลอด
แนว

- ช้างล้อมวัง เป็นช้างผูกสัปคัปโถง มีหน้าที่ล้อมพระคชาธาร

- ช้างค้ำและช้างค่าย "ช้างต้นเชือกค่ายปลายเชือกค้ำ.มี ๑๐ เชือก

- ช้างพังคา เป็นช้างผูกเชือกมั่น สำหรับเจ้าพระยาเสนาบดีและเจ้าประเทศราช เป็นคู่เคียงข้างละ ๔ เชือก

- ช้างพระไชย เป็นช้างผูกจำลอง หลังคากัลยา สำหรับ
ประดิษฐานพระพุทธรูป นำหน้าพระคชาธาร

- พระคชาธาร เป็นช้างผูกเครื่องมั้นมีที่หมาย ซึ่งเรียกว่าพระคชาธาร มีเศวตฉัตรคันดาร ๗ ชั้น เป็นที่ประทับครกษัตริย์รอนแรม

- พระที่นั่งกระโจมทอง เป็นช้างผูกสัปคับ กูบรูปเรือนวิมาน เป็นพระที่นั่งรอง คราประทับแรม

- ช้างโคตรแล่น เป็นช้างซับมัน เดินอยู่ท้ายขบวน เว้นช่วงเสียงสังข์แต กันมิให้อาละวาด

ผมคิดว่า กองทัพที่ใช้ช้างในการออกศึกแต่ละครั้งไม่ต่ำกว่า 100 เชือก แน่ครับ
การแบ่งหน้าที่ของกองทัพช้าง ตามลักษณะของช้าง

กองทัพช้างเป็นทัพประจัญบาน
ใช้เข้าทำลายป้อมค่ายแลทหารข้าศึก โดยตัวช้างเองจะเป็นผู้เข้าทำการรบด้วย และช้างที่เป็นช้างศึกจะได้รับการฝึกพิเศษให้รู้จักป้องกันตนเองและจู่โจมกองกำลังฝ่ายตรงข้าม ด้วยอวัยวะต่างและพละกำลังของตัวช้างเอง
ช้างจะแบ่งออกเป็น สามประเภทได้แก่
๑.ช้างพลาย เป็นช้างตัวผู้ มีงายาว รูปร่างสูงใหญ่ แล พละกำลังสูง เหมาะจะเป็นช้างประจัญบาน (รบตามแบบ)
๒.ช้างพัง เป็น ช้างตัวเมีย งาสั้นหรือไม่มีงา เหมาะจะเป็นช้างเทียม ช้างลาก หรือใช้งานทั่วไปในกองทัพ ที่สำคัญจะต้องมีช้างพังร่วมกองทัพเสมอ เพราะเมื่อออกศึกเป็นเวลานาน ช้างพลายจะตกมันถ้าไม่มีช้างพังเป็นที่ระบายจะเกิดอันตรายขึ้นในกองทัพได้
๓.ช้างสีดอ เป็น ช้างตัวผู้ ที่มีงาสั้นคล้ายตัวเมีย แต่ฉลาดกว่าช้างพลายหลายเท่า เหมาะจะเป็น ช้างศึกเฉพาะทาง (รบพิเศษ) เช่น ช้างแซง ช้างดั้ง หรือ ช้างล่อ รวมทั้งช้างที่เป็นฐานยิงปืนหลังช้าง เป็นต้น เพราะความฉลาดจึงสามารถฝึกให้หมอบ คลาน เบี่ยงตัวหลบหลีก อาวุธได้อย่างแคล่วคล่อง กว่าช้างพลาย
ที่มา...http://pimpatchara.com/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87-%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%99/
บันทึกการเข้า

ฅนเมียงแป้ มาอยู่ เจียงฮาย
werachaisubhong
องคต
*****
ตอบ: 449



เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 18  เมื่อ 16 ส.ค. 12, 16:35

การจัดกระบวนทัพช้าง ในสมัย สมเด็จพระนเรศวร
สมเด็จพระนเรศวร ทรงช้างเจ้าพระยาไชยานุภาพ (พลายภูเขาทอง) มีเจ้าหน้าที่ประจำช้างต้นดังนี้
ควาญช้าง คือ นายมหานุภาพ  ทำหน้าที่บังคับและช่วยเหลือช้างข้าศึกเข้ามาทำร้าย
กลางช้าง คือ เจ้ารามราฆพ ถือแพนหางนกยูง สองมือคอยให้สัญญาณแก่ทหารและคอยส่งอาวุธ และมีจตุลังบาททำหน้าที่คอยพิทักษ์พระคชาธาร
คนนอกถือหอก คนในถือดาบ คัดเลือกจากขุนนางในกรมพระตำรวจหลวง๔นาย
จตุลังคบาทพิทักษ์พระคชาธาร คนนอกถือหอกคนในถือดาบ  ที่ได้ทำการคัดเลือกจากขุนนางในกรมพระตำรวจหลวง ๔ นายคือ
๑   พระมหามนตรี ประจำ เท้าหน้าขวา
๒   พระมหาเทพ ประจำ เท้าหน้าซ้าย
๓   หลวงอินทรเทพ ประจำ เท้าหลังขวา
๔   หลวงพิเรนทรเทพ ประจำ เท้าหลังซ้าย
-   หมายเหตุ ตำแหน่งพระที่ประจำเท้าหน้า มีผู้ใต้บังคับบัญชาเป็น ตำแหน่งหลวงที่ประจำเท้าหลัง คือ พระมหามนตรีมีลูกน้อง คือ หลวง อินทรเทพ แล พระมหาเทพมีลูกน้อง คือ
หลวงพิเรนทรเทพ
ทัพช้างหลวงมีดังนี้
๑.   พระยาสีหราชเดโชชัย ขี่พลายโจมไตรภพ เป็นกองหน้า คุมพล ๑๐,๐๐๐
๒.   พระยาพิชัยรณฤทธิ์ ขี่พลายจบไตรจักร เป็นปีกขวา คุมพล ๕,๐๐๐
๓.   พระยาพิชิตนรงค์ ขี่พลายจู่โจมทัพเป็นปีกซ้าย คุมพล ๕,๐๐๐๐
๔.   พระยาเทพอรชุน ขี่พลายจับโจมยุทธ เป็นเกียกาย คุมพล ๑๐,๐๐๐
๕.   พระยาพิชัยสงคราม ขี่พลายฝ่าผลแมน เป็นปีกขวา คุมพล ๕,๐๐๐
๖.   พระรามกำแหง ขี่พลายแสนพลผ่าย เป็นปีกซ้าย คุมพล ๕,๐๐๐
หน้าพระคชาธารออกไปปลายเชือก
๑.   ขุนจู่โจมนรงค์ ขี่พลายกุญชรไชย คุมพล เขนทอง ๕๐๐
๒.   ขุนทรงเดช ขี่พลายไกรสรเดช คุมพล เขนทอง ๕๐๐
๓.   พระราชมนู ขี่พลายหัสดินทร์พิชัย คุมพล ปี่กลองชนะซ้ายขวา
๔.   หลวงพิเดชสงคราม ขี่พลายบุญยิ่ง คุมพลดาบโล่และดั้ง ๕๐๐
๕.  หลวงรามพิชัย ขี่พลายมิ่งมงกุฎ คุมพล ดาบโล่และดั้ง ๕๐๐
๖.   พระราชวังสัน (ชาวเปอร์เซียร์) ขี่พลายแก้วมาเมือง คุม อาสา มัวร์ (แขกเปอร์เซียร์) ๕๐๐
๗.   พระเสนาภิมุข (ชาวญี่ปุ่น) ขี่พลายเฟื่องภพไตร คุม อาสาญี่ปุ่น ๕๐๐
๘.   ทหารทลวงฟันคู่พระทัย  ๓๖ นาย
ดาบเขน                        ๓๖ นาย
ดาบโล่                          ๓๖ นาย
ดาบสองมือ                   ๓๖ นาย
หน้าพระคชาธาร ประกอบด้วย หัวหมื่นทนายพระตำรวจดาบสะพายแล่งมีกำลังพล ๕๐๐นาย
ปีกทัพหลวง ประกอบด้วย
๑.   เจ้าพระยามหาเสนา ขี่พลายมารประลัย เป็นปีกขวา คุมพล ๑๕,๐๐๐
๒.   เจ้าพระยาจักรกรี ขี่พลายไฟภัทกัลป เป็นปีกซ้าย คุมพล ๑๕,๐๐๐
๓.   เจ้าพระยาพระคลัง ขี่พลายจักรหิมา เป็นยกกระบัตร คุมพล ๑๐,๐๐๐
๔.   พระราชสงคราม ขี่พลายสังหารคชสิงห์ เป็นปีกขวา คุมพล ๕,๐๐๐
๕.   พระรามรณภพ ขี่พลายมณีจักรพรรดิ เป็นปีกซ้าย คุมพล ๕,๐๐๐
๖.    พระยาท้ายน้ำ ขี่พลายสวัดิพิชัยเป็นกองหลัง คุมพล ๑๐,๐๐๐
๗.   หลวงหฤทัย ขี่พลายทรงภูบาล เป็นปีกขวา คุมพล ๕,๐๐๐
๘.   หลวงราชภัคดี ขี่พลายภูธร เป็นปีกซ้าย คุมพล ๕,๐๐๐
บันทึกการเข้า

ฅนเมียงแป้ มาอยู่ เจียงฮาย
samun007
องคต
*****
ตอบ: 433


ความคิดเห็นที่ 19  เมื่อ 17 ส.ค. 12, 15:45


ผมคิดว่า กองทัพที่ใช้ช้างในการออกศึกแต่ละครั้งไม่ต่ำกว่า 100 เชือก แน่ครับ
การแบ่งหน้าที่ของกองทัพช้าง ตามลักษณะของช้าง

กองทัพช้างเป็นทัพประจัญบาน
ใช้เข้าทำลายป้อมค่ายแลทหารข้าศึก โดยตัวช้างเองจะเป็นผู้เข้าทำการรบด้วย และช้างที่เป็นช้างศึกจะได้รับการฝึกพิเศษให้รู้จักป้องกันตนเองและจู่โจมกองกำลังฝ่ายตรงข้าม ด้วยอวัยวะต่างและพละกำลังของตัวช้างเอง
ช้างจะแบ่งออกเป็น สามประเภทได้แก่
๑.ช้างพลาย เป็นช้างตัวผู้ มีงายาว รูปร่างสูงใหญ่ แล พละกำลังสูง เหมาะจะเป็นช้างประจัญบาน (รบตามแบบ)
๒.ช้างพัง เป็น ช้างตัวเมีย งาสั้นหรือไม่มีงา เหมาะจะเป็นช้างเทียม ช้างลาก หรือใช้งานทั่วไปในกองทัพ ที่สำคัญจะต้องมีช้างพังร่วมกองทัพเสมอ เพราะเมื่อออกศึกเป็นเวลานาน ช้างพลายจะตกมันถ้าไม่มีช้างพังเป็นที่ระบายจะเกิดอันตรายขึ้นในกองทัพได้
๓.ช้างสีดอ เป็น ช้างตัวผู้ ที่มีงาสั้นคล้ายตัวเมีย แต่ฉลาดกว่าช้างพลายหลายเท่า เหมาะจะเป็น ช้างศึกเฉพาะทาง (รบพิเศษ) เช่น ช้างแซง ช้างดั้ง หรือ ช้างล่อ รวมทั้งช้างที่เป็นฐานยิงปืนหลังช้าง เป็นต้น เพราะความฉลาดจึงสามารถฝึกให้หมอบ คลาน เบี่ยงตัวหลบหลีก อาวุธได้อย่างแคล่วคล่อง กว่าช้างพลาย
ที่มา...http://pimpatchara.com/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87-%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%99/

น่าจะเป็นอย่างนั้นครับ เพราะแค่ขบวนเสด็จทางสถลมารค กระบวนช้าง ตามตำราแต่เดิม ถ้าเสด็จฯทรงช้าง กรมช้างเกณฑ์ ช้างพลาย ๗  ช้างพัง ๖๕ รวม ๗๒ ช้าง เข้าไปแล้วล่ะครับ

ซึ่งจะมีตัวอย่างการผูกเครื่องช้าง เช่น

พระที่นั่งทรงโถง ผูกเครื่องลูกพลู เครื่องดาวทองคำ ชาวพระแสงเชิญพระแสงใส่ในเบาะ พระแสงปืนสั้นองค์ ๑
พระแสงพร้าองค์ ๑ กระบี่ม้าผูกข้างเบาะองค์ ๑ รวม ๓ องค์ ท้ายช้างควาญ ๑

พระที่นั่งหลังคาทอง สี่ตำรวจเชิญมาผูก ชาวพระแสงเชิญพระแสงมาผูก ปืนสั้นคู่ ๑ หอกสั้นด้ามเหล็กปิดทองคู่ ๑
นายท้ายช้าง คอ ๑ ท้าย ๑ รวม ๒ คนช้าง ๑

ฯลฯ เป็นต้น ครับ

ถ้าอ่านในพงศาวดารพม่า ตัวเลขก็จะยิ่งมากขึ้นไปกว่านี้อีกครับ
บันทึกการเข้า
หน้า: 1 [2]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

XHTML | CSS | Aero79 design by Bloc หน้านี้ถูกสร้างขึ้นภายในเวลา 0.03 วินาที กับ 19 คำสั่ง