เรือนไทย
ยินดีต้อนรับ ท่านผู้มาเยือน
กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน
ส่งอีเมล์ยืนยันการใช้งาน?
ข่าว: การแนบไฟล์ กรุณาใช้ชื่อไฟล์ภาษาอังกฤษเท่านั้นครับ
หน้า: [1]
  พิมพ์  
อ่าน: 5203 ราชสำนักไทย(สมัยก่อน)มีขันทีด้วยหรือเปล่า
chatchawan
มัจฉานุ
**
ตอบ: 96


 เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 17:48

ราชสำนักไทยสมัยก่อนมีพวกขันทีหรือเปล่าครับ  ถ้ามีขอประวัติของขันทีว่ามีมาในสมัยใดเป็นราชธานีด้วยนะครับ  ขอบคุณครับ
บันทึกการเข้า
han_bing
นิลพัท
*******
ตอบ: 1602



ความคิดเห็นที่ 1  เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 20:48

เรียนสมาชิกเรือนไทย

          เนื่องจากไม่มีหนังสือติดตัวจึงไม่กล้าบอกว่ามีครั้งแรกในยุคใด แต่ว่าถ้าจำไม่ผิดในกฎหมาย - ไม่แน่ว่าตราสามดวงหรือเปล่า - ได้กล่าวถึงขันทีไว้ เรียกว่า "นักเทศขันที" ในหอเขียนวังสวนผักกาดก็มีรูปขันทีชาวแขก (ไม่กล้าตอบว่าอิหร่านหรืออินเีดีย) อยู่ และถ้าจำไม่ผิด ในบันทึกของชาวฝรั่งเศษที่เข้ามาสมัยพระนารายณ์ก็ได้กล่าวถึงขันทีในวัง

         
บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 2  เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 20:52

ข้าราชสำนักฝ่ายใน ในสมัยอยุธยามีความพิเศษ คือที่มีการนำ นักเทศขันที คือ บุรุษผู้ใดได้ทำลายองคชาติแล้ว เข้ามารับราชการในฝ่ายใน ด้วยปรากฏตำแหน่งอย่างเป็นทางการ ใน พระไอยการตำแหน่งนาพลเรือน ดังนี้
ออกพระศรีมะโนราชภักดีศรีปลัยวัล , หลวงราชาชานภักดิ , ปลัดจ่านุชิด , ปลัดพิพิท , ปลัดมระกฎขันที , หลวงศรีมโนราชภักดีศรีองคเทพรักษาองค์, หลวงเทพชำนาญภักดีเทพรักษาองครักษ ถือศักดินา คนละ 1,000

การที่มีขันทีในราชสำนักฝ่ายในสมัยอยุธยา เข้ามาราชการนั้น เป็นไปได้ว่าในการติดต่อกับบางประเทศซึ่งขันทีเป็นที่นิยมอาจได้รับขันทีเป็นเครื่องราชบรรณาการตามความนิยม แม้ว่าขันทีในราชสำนักฝ่ายในจะได้รับการยอมรับและมีตำแหน่งปรากฎอย่างเป็นทางการ แต่ในทางปฏิบัติแล้วพบว่า ขันทีที่เข้ามารับราชการในราชสำนักฝ่ายในมีจำนวนน้อย และบทบาทหน้าที่ของขันทีเท่าทีพบ ก็ไม่ใช่หน้าที่ ที่เฉพาะเจาะจงเป็นพิเศษ เพียงทำหน้าที่เกี่ยวกับการจัดส่งเครื่องโภชนาการของพระมหากษัตริย์ เชิญกระแสพระราชดำรัส จัดการตามพระบรมราชโองการและตามเสด็จฝ่ายใน แต่อย่างไรก็ตามการที่นำขันทีเข้ามารับราชการก็ไม่มีหลักฐานปรากฎยืนยันชัดเจนว่ามีทุกรัชกาลหรือไม่ อาจเป็นแค่พระราชนิยมของพระมหากษัตริย์บางพระองค์เท่านั้น

ดังภาพลายรดน้ำสมัยอยุธยามีภาพแขกน่าจะเป็นขันที


บันทึกการเข้า
เพ็ญชมพู
หนุมาน
********
ตอบ: 10687



ความคิดเห็นที่ 3  เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 20:57

ขอต่อด้วยเรื่อง ขันทีและนักเทษด้วยเสียพร้อมกัน

พวกเราเคยได้ยินคำว่า ขันที คุ้นหูโดยเฉพาะผู้ที่ชอบเรื่องจีน แต่คำนี้มิใช่คำจีนซึ่งเรียกขันทีว่า ไท้ก่ำ สังคมก่อนสมัยใหม่หลายสังคมทั้งในยุโรป แอฟริกา ตะวันออกกลาง และประเทศสุดบูรพาทิศ (จีน เกาหลี และเวียดนาม ยกเว้นญี่ปุ่น) ต่างใช้ขันทีในราชสำนักทั้งสิ้น เขาว่า หลักฐานเกี่ยวกับการตอนคนเป็นขันทีอยู่ที่เมืองลากาซในวัฒนธรรมสุเมเรียนย้อนหลังไปถึง ๒,๐๐๐ ปีก่อนคริสต์กาล ในภาษาอังกฤษคำว่า Eunuch ซึ่งมีรากศัพท์มาจากภาษากรีกโบราณ eune (bed) + ekhein (to keep) แปลว่า “เจ้าพนักงานกระลาบรรทม”

เมืองไทยในอดีตเคยมีขันทีหรือไม่ ยืนยันว่า เคยมีมาจนถึงสมัยสิ้นกรุงศรีอยุธยา เพราะในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ ในขบวนแห่ฝ่ายใน (พระสนมกำนัล) มีขันทีชื่อราขารและสังขสุรินทรเป็นผู้กำกับขบวนด้วย  อาณาจักรเพื่อนบ้านเราสมัยโบราณก็ล้วนมีขันทีทั้งนั้นไม่ว่า อาระกัน (ยะไข่) พม่า อินเดีย และชวา แม้แต่มอญก็มีคำเรียกขันทีว่า กมฺนุย (อ่านว่า ก็อมนอย) แปลโดยศัพท์ว่า ขันทีที่ปราศจากความรู้สึกทางเพศ

ขันที มีที่มาทางนิรุกติประวัติอย่างไร ในภาษาสันสกฤต คำว่า ขณฺฑ แปลว่า ทำลาย ขณฺฑธารา แปลว่า มีด หรือ ดาบ ศาสตราจารย์ MacDonell ผู้แต่ง A Practical sanskrit Dictionary ให้ความหมายของ khandฺa ว่า “incomplete, deficient, break or cut in pieces, destroy, cause to cease” แปลว่า “ไม่สมบูรณ์, ขาดหายไป, ทำลายหรือตัดออกเป็นชิ้น” สันนิษฐานว่า ขันที เป็นการเขียนแบบไทยสะดวกสำหรับคำว่า ขณฺฑี ในภาษาสันสกฤต

ขันทีในพม่าและอาระกันทำหน้าที่ดูแลรับใช้ฝ่ายในและจำทูล (ถือนำไป) พระราชสาสน์ ในกรณีของไทย ขุนนางกะเทยมีตำแหน่งเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งเรียกว่า นักเทษ (นักเทศ) รับราชการฝ่ายขวา ขันทีรับราชการฝ่ายซ้าย ในทำเนียบพระไอยการลักษณะนาพลเรือน กฎมณเทียรบาล และในเอกสารอื่น มีข้อมูลกระเส็นกระสายเรื่องนักเทษขันที กฎมณเทียรบาล มีความกล่าวว่า

[๑] ถ้าเสดจ์ขนานหน้าวังตำรวจในลง ถ้าเสดจ์ในสระแก้วหฤๅไทยราชภักดีลง ถ้าเสดจ์หนไนมกอกน้ำออกมา ขุนสนมแลกันยุบาดราชเสวก แลมหาดเลกนักเทษลง ถ้าเสดจ์หนเรือแลประเทียบฝ่ายในลงก็ดี แต่นักเทษขันทีแลทนายเรือลง  (อักขรวิธีต้นฉบับ)

ข้อความใน [๑] กำหนดหน้าที่นักเทษขันทีอยู่ในกลุ่มผู้อารักขาความปลอดภัยและรับใช้เจ้านายฝ่ายในขณะเมื่อพระเจ้าอยู่หัวเสด็จหนเรือ (ทางน้ำ)

[๒] อนึ่ง พระราชกุมารพระราชบุตรี นักเทษขันทีจ่าในเรือนค่อมเตี้ย ออกไปนอกขนอนนอกด่านผิดอายการ (อักขรวิธีต้นฉบับ)

บทบัญญัติในวังหลวง ถือว่านักเทษขันทีเป็นข้าราชการฝ่ายใน จะออกไปเขตนอกเมือง (พ้นขนอนและด่าน) ไม่ได้ เหตุผลคือ การติดต่อระหว่างคนรับใช้ในวังกับบุคคลภายนอกอาจเป็นภัยต่อองค์พระมหากษัตริย์

[๓] ฝ่ายเฉนียงนอก พระศรีมโนราช แลพระศรีอไภย ขุนราซาข่าน ขุนมโน บหลัดทัง ๔ นักเทษแลขันที หมื่นศรีเสารักษหมื่นสรรเพช  นายจ่านายกำนัลมหาดเลกเตี้ยค่อม (อักขรวิธีต้นฉบับ)

ความในข้อ [๓] ระบุถึงกลุ่มข้าทูลละอองฝ่ายใน (ฝ่ายเฉลียงด้านนอก) ซึ่งประกอบไปด้วยนักเทษขันที หัวหน้ามหาดเล็กหลวง และข้ารับใช้ในวัง

ในที่นี้ได้มีการระบุชื่อข้าราชการฝ่ายนักเทษขันทีคือ (๑) พระศรีมโนราช หรือ ออกพระศรีมโนราชภักดีศรีปลัยวัลย์ เจ้ากรมขันที ศักดินา ๑๐๐๐, (๒) พระศรีอไภย หรือ ออกพระศรี


 
บันทึกการเข้า
เพ็ญชมพู
หนุมาน
********
ตอบ: 10687



ความคิดเห็นที่ 4  เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 20:59

มีปัญหาในการบันทึกข้อข้ามไปข้อ [๖] เลยดีกว่า

[๖] งานเลี้ยงดอกไม้วงมงคล สมเดจ์พระอรรคมเหษีเจ้าแต่งกระแจะแป้งดอกไม้ พระภรรยาเจ้าแต่งหมาก พระราชกุมารพระราชนัดดาแม่หยัวเจ้าเมืองแต่หมาก ลูกขุนสนองพระโอษฐแต่งสำรับ พระราชกุมาร พิเศศแต่งสำรับนา ๑๐๐๐๐ นา ๕๐๐๐ ท้าวอินทกัลยาแต่งสำรับลูกขุน ท้าวยศมลเฑียรแต่งเข้าแผง พลเสนาแต่งเล่าสุรินสุราแต่ง ครั้นรุ่งแล้ว ๒ นาลิกา แลเสดจ์สรงธรงพระสุคนธ ๓ นาลิกา ธรงพระภูษาเสดจ์หอพระ พระราชกุมารพระราชนัดดาฝ่ายนอกฝ่ายใน ถวายบังคมในหอพระ พระราชกุมารพระราชบุตรีสมเดจ์พระภรรยาทัง ๔ ทูลพระบาท ๔ นาลิกา เสดจ์มังคลาภิเศกนักเทศตีกรับ (อักขรวิธีต้นฉบับ)

ความที่ยกมาข้างบนนี้แสดงให้เห็นว่า บทบาทของนักเทษและขันทีในราชสำนักไทยมีอยุ่จำกัดในฐานะผู้รับใช้ฝ่ายในและในการพิธีหลวงเท่านั้น ชื่อเรียกนักเทษขันที ยังบอกเป็นนัยว่า เป็นกลุ่มคนที่มาจากภายนอกโดยเฉพาะจากอินเดียมากกว่าทางจีน ทั้งนี้อาจขัดกับความรับรู้ของคนไทยสมัยใหม่ที่ทราบเรื่องราวขันทีผ่านเรื่องจีนซึ่งมาในรูปของสื่อต่างๆ ทั้งภาพยนตร์ และวรรณกรรม

อ่านรายละเอียดเรื่องนี้อีกทีที่

ภาษาอัชฌาไศรย ภาคชายคาภาษาไทย เรื่อง กะเทย / บัณเฑาะก์ / ขันที / นักเทษ  โดย อาจารย์วินัย พงศ์ศรีเพียร
http://gotoknow.org/blog/thaikm/151017

บันทึกการเข้า
han_bing
นิลพัท
*******
ตอบ: 1602



ความคิดเห็นที่ 5  เมื่อ 14 มิ.ย. 11, 23:34

คำว่าขันทีในภาษาจีนเขียนว่า "太监" 【Tai jian】ออกเสียงเป็นภาษาจีนกลางว่า "ไท่เจียน" ถ้าออกเสียงเป็นภาษาแต้จิ๋ว จะออกว่า "ไท่กำ" หรือ "ไท่ก่ำ" ถ้าเป็นภาษากวางตุ้งหรือภาษาฮกเกี้ยนก็ิิิออกเสียงคล้ายๆกับภาษาแต้จิ๋ว

สามารถสืบค้นได้จากhttp://cn.voicedic.com/

สงสัยจริงคำว่า "ขันที" มาจากที่ใด
บันทึกการเข้า
เพ็ญชมพู
หนุมาน
********
ตอบ: 10687



ความคิดเห็นที่ 6  เมื่อ 15 มิ.ย. 11, 08:58

สงสัยจริงคำว่า "ขันที" มาจากที่ใด

ขันที มีที่มาทางนิรุกติประวัติอย่างไร ในภาษาสันสกฤต คำว่า ขณฺฑ แปลว่า ทำลาย ขณฺฑธารา แปลว่า มีด หรือ ดาบ ศาสตราจารย์ MacDonell ผู้แต่ง A Practical sanskrit Dictionary ให้ความหมายของ khandฺa ว่า “incomplete, deficient, break or cut in pieces, destroy, cause to cease” แปลว่า “ไม่สมบูรณ์, ขาดหายไป, ทำลายหรือตัดออกเป็นชิ้น” สันนิษฐานว่า ขันที เป็นการเขียนแบบไทยสะดวกสำหรับคำว่า ขณฺฑี ในภาษาสันสกฤต


 ยิงฟันยิ้ม
บันทึกการเข้า
werachaisubhong
องคต
*****
ตอบ: 449



เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 7  เมื่อ 15 มิ.ย. 11, 09:23

น่าจะมีนะครับ
เมืองไทยในอดีตเคยมีขันทีหรือไม่ ยืนยันว่า เคยมีมาจนถึงสมัยสิ้นกรุงศรีอยุธยา เพราะในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ ในขบวนแห่ฝ่ายใน (พระสนมกำนัล) มีขันทีชื่อราขารและสังขสุรินทรเป็นผู้กำกับขบวนด้วย
บันทึกการเข้า

ฅนเมียงแป้ มาอยู่ เจียงฮาย
หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

XHTML | CSS | Aero79 design by Bloc หน้านี้ถูกสร้างขึ้นภายในเวลา 0.033 วินาที กับ 19 คำสั่ง