เรือนไทย
ยินดีต้อนรับ ท่านผู้มาเยือน
กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน
ส่งอีเมล์ยืนยันการใช้งาน?
ข่าว: การแนบไฟล์ กรุณาใช้ชื่อไฟล์ภาษาอังกฤษเท่านั้นครับ
หน้า: 1 ... 3 4 [5] 6 7 ... 20
  พิมพ์  
อ่าน: 93997 เจ้าชายยอร์ช วอชิงตัน แห่งสยาม กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ วังหน้าพระองค์สุดท้าย
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 60  เมื่อ 01 มี.ค. 11, 15:28

นำบทความจากหนังสือหุ่นไทย มาให้อ่านกันครับ

"เรื่องหุ่นไทยของกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ"

จักรพันธุ์ โปษยกฤต เล่าอธิบายว่า นอกจากที่ตั้งแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ จำนวน ๕๓ ตัว คือ หุ่นตัวพระนาง ยักษ์ ลิงแล้วยังมีหุ่นที่ชำรุดอีกเป็นจำนวนมากซึ่งเก็บบรรจุไว้ในหีบไม้ขนาดใหญ่บนคลังของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ  "...หุ่นเหล่านี้แม้จะชำรุดหักพังหมดสิ้น แต่ก็ยังเห็นว่างามวิจิตรด้วยฝีมืออันประณีตในการสร้างการทำ ความฉลาดรอบรู้และวิริยะอุตสาหะของช่างแต่ก่อนอย่างที่ไม่สามารถบรรยายออกมาเป็นตัวหนังสือได้หมด..."

หุ่นเหล่านี้ประดิษฐ์ด้วยไม้เนื้อเบาเป็นรูปร่างคนลงมาจนถึงตะโพก ทว่าเอวนั้นมิได้มีเส้นหวายเสริมจึงเคลื่อนไหวไม่ได้อย่างหุ่นหลวง มีเส้นเชือกร้อยเป็นสายไยจากแขนและขาสำหรับบังคับหุ่นให้เคลื่อนไหวได้ สายไยเหล่านี้มารวมกันออกที่ก้นหุ่นซึ่งเป็นที่เดียวกันกับที่มีแกนไม้สำหรับจับเชิดเสียบอยู่โดยมีผ้าดำบางเย็บเป็นปลอกคลุมแกนไม้และสายไยร้อยแขนขาไว้มิให้คนเห็น

"...หน้านางและหน้าพระที่เป็นหน้ามนุษย์ ไม่ได้เขียนเส้นฮ่ออย่างหน้าพระนางของหัวโขนหรือหุ่นหลวง หากทำผิวสีนวลจันทร์ เขียนสีเป็นเส้น คิ้ว เส้นตา และปากด้วยสีบางๆ ล้อด้ายเส้นทองเล็กๆ งดงามปราณีตเป็นที่สุด..."

เครื่องแต่งกายหุ่นกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ปักเย็บด้วยเลื่อมเงิน เลื่อมทองขนาดเล็กโดยมีลูกปัดแก้วสีขนาดเล็กและไหมทองตรึงตามไหวชายแครง ผ้ารัดสะเอว สนับเพลา และผ้าห่มนาง


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 61  เมื่อ 01 มี.ค. 11, 18:47

การซ่อมเครื่องแต่งกายของหุ่น  ก็เป็นเรื่องฟังได้สนุกสนาน  ชวนตื่นเต้นในความพากเพียรของคณะซ่อมหุ่น
แค่ถอดเสื้อผ้าเก่าแก่ออกจากหุ่นก็ยากแล้ว   เพราะถอดออกเหมือนถอดเสื้อตุ๊กตาไม่ได้  ต้องใช้กรรมวิธี อย่างแรกคืออังด้วยไอน้ำ  ต้องต้มน้ำแล้วเอาหุ่นสวมเสื้อไปอังตรงไอน้ำ   ผ้าที่ทากาวไว้หนานแน่นก็จะหลุดออก 
อย่างที่สองคือเอาพู่กันจิ้มน้ำอุ่นมาแจะๆตรงกาวที่ทาติดเสื้อผ้าไว้  ใช้เวลาพอสมควรให้กาวอ่อนตัว  แล้วค่อยๆใช้คีมดึงผ้าออกมา  ต้องระมัดระวัง เพราะถ้าแรงไปผ้าอายุนับร้อยปีก็จะขาดวิ่น

เมื่อดึงเสื้อผ้าออกมาได้  ก็นำไปซักแห้งในร้านซักแห้ง   ใช้ซักด้วยน้ำมัน ไม่ผ่านน้ำ จะทำให้ผ้าคงสีและรูปทรงตามเดิม   ส่วนคราบกาวที่ยังติดอยู่ก็ต้องแช่น้ำอุ่นจัดอีกทีให้อ่อนตัว
ส่วนพวกเลื่อมเม็ดลูกปัดตามเสื้อผ้าหุ่น ล้างด้วยน้ำยาฟอกเงินจนสะอาด
อ.จักรพันธุ์เล่าว่าผ้าโบราณคงทนมาก  สีสันไม่ตกเลย มีแต่คราบฝุ่นสกปรกเท่านั้นที่หลุดออกจากเนื้อผ้า
จากนั้นก็ค่อยซ่อมแซมประกอบเป็นเสื้อผ้าสมบูรณ์ สวมเข้ากับหุ่นในขั้นตอนต่อไป




บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 62  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 10:52

ภาพนี้คือหุ่นพร้อมด้วยเสื้อผ้ากะรุ่งกะริ่งของเดิม  เมื่อคณะทำงานจัดการรวบรวมชิ้นส่วนเข้าด้วยกัน ได้ครบเป็นตัวแล้ว แต่ยังไม่มีหัว
เรายังมองเห็นร่องรอยของผ้าจีบหน้านางที่นุ่งเข้ากับตัวอย่างประณีต เข็มขัดเล็กๆคาดเอว  มีรายละเอียดประณีตงดงาม


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 63  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 10:53

หุ่นที่บูรณะซ่อมแซมเสร็จแล้ว


บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 64  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 11:11

งดงามมากครับ  ยิงฟันยิ้ม

วัสดุที่หุ้มโครงไม้คือ ผ้าไหม ผ้าฝ้าย ซึ่งทำจากธรรมชาติ กาลเวลา ความชื้น ทำให้วัสดุเหล่านี้กรอบ คืนตัว เปื่อยยุ่ยเป็นผงไปหมด ถือเป็นโชคของหุ่นเหล่านี้ ที่ได้รับการรื้อฟื้นให้กลับมามีชีวิตใหม่อีกครั้ง
บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 65  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 13:56

ใช่ค่ะ   พูดถึงผ้าที่ใช้ซ่อมแซมเครื่องแต่งกายหุ่น  มีผ้าเข้มขาบ  ผ้าตาด  ผ้าเยียรบับ  ผ้ายกทองเนื้อบาง  ริมผ้าส่าหรี ผ้าแพรเนื้อบาง
เสื้อผ้าหุ่นของเดิมนอกจากมีแพรไหมเนื้อบางหุ้มแขนหุ่นแทนผิวเนื้อ ก็มีผ้าไหมราคาแพงต่างๆดังที่บอกมานี้   ซึ่งคณะซ่อมหุ่นไปเสาะหามาให้ละม้ายของเดิมที่สุด   บางอย่างก็ได้รับการบริจาคจากนักสะสมผ้า

เรื่องหนึ่งที่ควรบันทึกไว้คือ  ลวดลายปักผ้าหุ่นนั้นละเอียดพิสดารเหลือหลาย  เมื่อนึกว่าตัวหุ่นโตกว่าตุ๊กตาบาร์บี้ไม่กี่มากน้อย  ผ้าปักก็ย่อมชิ้นเล็ก   ปักกันได้ขนาดนี้เรียกว่ายอดฝีมือจริงๆ


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 66  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 14:07

ในภาพนี้ึ  โปรดสังเกตลูกปัดแก้วเม็ดจิ๋วๆหลากสีที่ปักอยู่บนลายผ้า  เป็นลูกปัดที่หาซื้อจากร้านไหนๆไม่ได้เลย  แต่เป็นโชคดีที่อ.จักรพันธุ์เคยได้ลูกปัดแก้วมาจากซานฟรานซิสโก เมื่อพ.ศ. ๒๔๓๔  คุณพันธุ์ศักดิ์ จักกะพากไปซื้อมา จากร้าน General Beads 
เป็นลูกปัดแก้วขนาดเล็กมากจนใช้ไม่ได้กับเสื้อผ้าหุ่นกระบอกของอ.จักรพันธุ์    จึงเก็บไว้เฉยๆ
ต่อเมื่อมาถึงคราวซ่อมหุ่นวังหน้า  เอาออกมาเทียบจึงเห็นว่าไม่ผิดเพี้ยนกับของเดิม  ราวกับมาจากแหล่งผลิตเดียวกัน คือทำมาจากเบลเยี่ยมและออสเตรีย

สรุปว่า หุ่นวังหน้าสมัยรัชกาลที่ ๕  มีเครื่องแต่งกายประดับด้วยลูกปัดแก้วอิมพอร์ตจากยุโรป   ที่แสนจะหายาก โก้จริงๆ
ลูกปัดแก้วอิมพอร์ตมาวังหน้าได้อย่างไร ?    เรื่องนี้ไม่ใช่เหตุสุดวิสัย      คงมี "ออเดอร์" ไปโดยตรงผ่านทางกงสุลต่างๆ หรือราชอาคันตุกะที่มีไมตรีจิตเป็นอันดีกับวังหน้าตั้งแต่สมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ เรื่อยมาจาก เจ้าชายยอร์ช วอชิงตัน 
เพราะคิดว่าลูกปัดแก้วเม็ดเล็กจิ๋วจนเข็มร้อยไม่เข้า  ต้องใช้กาวชุบด้ายให้แข็งร้อยเข้าไปในลูกปัด ทีละเม็ด    ไม่ใช่สินค้าดาษดื่นที่ส่งมากับเรือสำเภาแน่นอน    ต้องเป็นสินค้าที่อาจทรงดูจากแคตตาล็อก แล้วสั่งไปที่ยุโรป  ก็เป็นได้     ลักษณะมันเฉพาะเจาะจงเหลือเกินที่จะนำมาใช้ประดับเครื่องแต่งกายขนาดเล็กของตุ๊กตาหุ่น    ถ้าประดับเสื้อผ้าสตรีคงใช้เม็ดใหญ่กว่านี้  อีกอย่างฉลองพระองค์เจ้านายสมัยต้นรัชกาลที่ ๕ ก็ยังไม่มีเสื้อแบบยุโรปเข้ามา   ยังเป็นเสื้อแขนกระบอกคอปิดแบบไทย  จึงไม่มีการประดับประดาบนเสื้อ


บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 67  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 16:28

เห็นภาพขยายการปักเลื่อม ลูกแก้วแล้วทึ่ง และขนลุกมากกับความพยายามในฝีมือของช่างไทยเป็นอย่างยิ่ง

เรื่องที่สงสัยคือ

๑. ที่ อ.เทาชมพู กล่าวไว้ว่า เม็ดลูกปัดและเลื่อมแบบนี้เป็นสินค้าที่อิมพอร์ตมาจากเมืองนอก เป็นความจริงแน่แท้ เนื่องจากการผลิตของไทยแม้จะมีฝีมือมาก แต่ก็เน้นไปยังงานฝีมือเชิงช่างมากกว่าจะทำของจิ๋วเช่นนี้ การออเดอร์สินค้า มีเรือจากล่องจากสิงค์โปร์-สยาม อยู่ตลอดเวลา เพียงวังหน้าทำหนังสือถึงกงสุลสิงค์โปร์ ให้ช่วยจัดหาให้ก็สามารถทำได้ (ทำอย่างเดียวกับสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว มีหนังสือถือกงสุลเมืองสิงคโปร์ ช่วยจัดซื้อหาผ้าม่วง)

๒. เมื่อได้เลื่อมและลูกปัดมาแล้ว ถึงวิธีการขึ้นสะดึง ขึงผ้าให้ตึง ลงร้อยด้าย ใส่เข็มเป็นงานที่ไทยถนัดนัก ปักนูน ปักลายไทย เพียงแต่ อ.เทาชมพูกล่าวว่า ลูกปัดมีขนาดเล็กมาก เข็มร้อยไม่ได้ จะต้องนำด้ายมาชุบกาวให้แข็งแล้วร้อยลงลูกปัด ซึ่งฟังแล้วนึกภาพตามได้เลยว่า คงเป็นการปักที่กินเวลานานพอสมควร เนื่องจาก ปักด้ายผ่านเข็ม ๑ ถอดเข็ม ๑ ชุบกาว ๑ ร้อยลูกปัด ๑ ร้อยเข็มเข้าด้าย ๑ ปักด้ายพร้อมลูกปัดตรึงผ้า ๑ แล้วจึงเริ่มกระบวนการใหม่ ใช้เวลานานโขพอสมควร หากเป็นไปได้ผมจะขอให้ช่างสิบหมู่ ฝนเข็มให้เล็ก ฝนจนมีขนาดบางเส้นผม เพื่อจัดการร้อยลูกปัดแก้ว เพื่อให้การปักเป็นไปอย่างดีทุกฝีเข็ม

๓. อ.เทาชมพู ช่วยดูให้สักนิดว่า มีงานปีกแมลงทับในหุ่นวังหน้าไหมครับ งานปีกแมลงทับให้สีเหลือบเขียว วาว มัน คงทนเป็นร้อยปี และมีปีกแมลงทับสีทอง สีน้ำเงินครามอีกด้วย

๔. การทำวัสดุเล็กจิ๋ว ทำกันมานานแล้วในต่างประเทศ จึงไม่แปลกที่จะมีเลื่อม ลูกปัดขายในแถบยุโรป เขามี Doll House เล่นกันในหมู่ราชวงศ์ยุโรปกันมานานแสนนาน ทุกอย่างย่อส่วนตามสเกลครับ


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 68  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 17:44

อ.จักรพันธุ์ระบุว่ามีปีกแมลงทับปักผ้าหุ่นด้วย  ดิฉันก็ไม่รู้ว่ารูปไหน   
เลย ถ่ายรูปที่คิดว่าน่าจะเป็นปีกแมลงทับนำมาลง หรือถ้าหากว่าไม่ใช่  เพราะของเดิมชำรุดไปหมดแล้ว  เลยใช้วัสดุอื่นแทน  คุณ siamese อาจจะพอมองออก ว่าเมื่อก่อนปักปีกแมลงทับแบบไหน


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 69  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 17:46

เอาลายปักมาให้ชมกัน


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 70  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 17:46

.


บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30623

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 71  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 17:47

เสื้อผ้าชุดเดิมของหุ่นเมื่อยังไม่ได้ซ่อม


บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 72  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 19:12

ขอบคุณครับ อ.เทาชมพูที่คัดสรรภาพมาให้ชม ยิ่งเห็นยิ่งลึกซึ้งในความงาม สำหรับปีกแมงทับที่เห็นในภาพแรก ได้ทำภาพประกอบไว้ให้แล้ว จะเห็นว่าปีกแมลงทับจะมีสีเขียวสด พื้นผิวเมื่อมองใกล้ๆจะหยาบเป็นเม็ดทราย
การตัดปีกแมลงทับไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำ เคยลองทำแล้ว

๑.มีความลื่น
๒.มีความเหนียวแต่กรอบ
๓.มีความกรอบ แตกร้าวได้ง่ายหากตัดไม่ดี
๔.เลื่อมมีขนาดเล็ก แถมยังต้องเจาะรูอีก



บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 73  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 19:27

ถ้าข้อสันนิฐานในภาพนี้ของผมถูกต้อง วัสดุท่อกลมแท่งๆนี้ ควรจะเป็น ขาที่อยู่คู่แรก ของแมลงทับ ซึ่ง ๑ ตัวสามารถนำมาใช้เพียง ๒ ชิ้นเท่านั้น เนื่องจากเท้าคู่อื่นจะไม่กลมเป็นหลอด ซึ่งเป็นทักษะการนำมาใช้ได้อย่างสุดยอด


บันทึกการเข้า
siamese
หนุมาน
********
ตอบ: 7153


หนุ่มรัตนะกับภูเขาทอง


ความคิดเห็นที่ 74  เมื่อ 03 มี.ค. 11, 20:01

อีกสิ่งหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม คือ ผ้านุ่งยก ผ้าพื้นสอดดิ้น เดินลายเหมาะสมกับขนาดของหุ่น

งานที่เกี่ยวเนื่องกันคือ งานรัก ปิดทอง ประดับกระจก ที่นำมาลงให้ชมเป็นการแกะหินสบู่ เพื่อนำรักเคี่ยวเหนียวมาปั้น ปั๊มลาย ทำเครื่องประดับต่างๆของตัวหุ่น


บันทึกการเข้า
หน้า: 1 ... 3 4 [5] 6 7 ... 20
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

XHTML | CSS | Aero79 design by Bloc หน้านี้ถูกสร้างขึ้นภายในเวลา 0.041 วินาที กับ 19 คำสั่ง