ราชสกุล ต่างกับ ราชนิกุล หรือไม่ครับ

(1/4) > >>

nuttaput:
เมื่อปี พ.ศ. 2455 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงตราพระราชบัญญัตินามสกุลขึ้น บัญญัติว่าผู้ที่สืบเชื้อสายทางบิดามาจากบรรพบุรุษคนเดียวกันให้ใช้ "นามสกุล" เดียวกัน ทำให้คนไทยทุกคนมีนามสกุลใช้ และทำให้ทราบว่าใครเป็นพี่น้องหรือสืบเชื้อสายมาจากผู้ใด สำหรับพระราชวงศ์นั้น ผู้ใดสืบเชื้อสายมาจากพระราชโอรสพระองค์ใดของพระมหากษัตริย์ ก็โปรดให้ใช้พระนามของพระราชโอรสพระองค์นั้นเป็น "ราชสกุล"[1]

ราชตระกูล หมายถึง สกุลที่มิได้สืบเชื้อสายโดยตรงจาก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โดยมีการสืบสายจากสมเด็จพระเชษฐภคินี พระอนุชา และพระขนิษฐา ผู้เป็นพระโอรสและพระธิดาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก สำหรับสายพระพี่พระน้องนี้ บางครั้งก็เรียกกันว่า ราชตระกูลสายพระปฐมวงศ์ หรือ พระปฐมบรมราชวงศ์

ราชสกุล หมายถึง สกุลของผู้ที่สืบเชื้อสายโดยตรงจากพระมหากษัตริย์แห่ง ราชวงศ์จักรี ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 จนถึงปัจจุบัน โดยมักจะเป็นพระนามของพระราชโอรส

บวรราชสกุล หมายถึง สกุลของผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากกรมพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า, วังหลัง)

ราชนิกุล หมายถึง สกุลที่เป็นพระญาติของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน นับทางฝ่ายสมเด็จพระบรมชนกนาถ (นับทางพระบิดา) โดยมากแล้วจะเป็นเชื้อเจ้า เพราะสืบสายลงมาจากเจ้านายพระองค์ใดพระองค์หนึ่ง ในพระราชวงศ์ร่วมสกุลอันเดียวกัน ดั่งใช้นามสกุลว่า ณ อยุธยา อยู่ในปัจจุบันนี้

ราชินิกุล หมายถึง สกุลที่เป็นพระญาติของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน นับทางฝ่ายสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง (นับทางพระมารดา)

     ถ้าบทความข้างบนถูกต้อง ก็แสดงว่า   ราชสกุล  ไม่มี ณ อยุธยา หรือครับ โดยใช้พระนามของพระราชโอรส  ใช้หรือไม่ครับช่วยหน่อยเถอะนะครับ  เพราะผมกับลังดูเรื่อง  ไพฑูรย์  และ ไพฑูรย์  ณ อยุธยา  งง มากเลยครับ  เพราะที่ทราบมา   มี ไพฑูรย์  ณ กรุงเทพ ด้วย

UP:
ผมไม่ใคร่จะเห็นด้วยกับบทความในวิกิพิเดียข้างต้นครับ

ผมเห็นว่า "ราชสกุล" กับ "ราชตระกูล" นั้น ไม่ได้แตกต่างกันในลักษณะว่าสืบเชื้อสายมาจากต่างสายกันครับ

"ราชสกุล" และ "ราชตระกูล" ล้วนแต่หมายถึงสกุลและผู้สืบเชื้อสายในพระบรมราชจักรีวงศ์ทั้งสิ้น ไม่ได้แยกว่าคำนี้เป็นสายรัชกาลที่ ๑ ลงมา คำนี้เป็นสายพระปฐมวงศ์หรือสายกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ฯลฯ

แต่ราชสกุล มีบริบทอย่าง "นามสกุล" ส่วนราชตระกูล มีบริบทอย่าง "ครอบครัว" หรือ "วงศ์ญาติ" เช่น นาย ก. เป็นสมาชิกราชสกุลมหาสาขารัชกาลที่ ๕ หมายถึง นาย ก. เป็นสมาชิก "นามสกุล" ที่สืบสายมาจากรัชกาลที่ ๕, หม่อมเจ้า ก. ประสูติมาในราชตระกูล หมายถึง หม่อมเจ้า ก. ประสูติมาใน "วงศ์เจ้านาย"

...................

ส่วนคำว่า "ราชสกุล" กับ "ราชนิกุล" นั้น แตกต่างกันครับ

"ราชนิกุล" หมายถึง "บุคคล" ผู้เป็นสามัญชนในราชสกุล ซึ่งมีเงื่อนไข ๒ ประการดังนี้

๑. ราชนิกุลโดยกำเนิด
คือบุคคลผู้เป็นทายาทในราชสกุลในลำดับชั้น "หม่อมราชวงศ์" และ "หม่อมหลวง" เช่น หม่อมราชวงศ์เฉลิมลักษณ์ เป็น "ราชนิกุล" ใน "ราชสกุล" จิตรพงศ์

๒. ราชนิกุลโดยการถวายตัวทำราชการ
คือบุคคลผู้เป็นทายาทในราชสกุลในลำดับต่อจากหม่อมหลวง คือบรรดา นาย นาง นางสาว เด็กชาย เด็กหญิง ทั้งหลายที่มีสร้อยนามราชสกุลต่อท้ายว่า "ณ อยุธยา" ที่ได้ถวายตัวทำราชการ ถ้าไม่ได้ถวายตัวทำราชการ จะไม่นับเป็น "ราชนิกุล" แต่นับเป็น "สมาชิกราชสกุล" ซึ่งก็คือสมาชิกในสกุลที่สืบเชื้อสายจากเจ้านายคนหนึ่งเท่านั้น

ส่วน "ราชสกุล" ไม่ได้หมายถึงตัวบุคคล แต่หมายถึง "สกุล" เช่น ราชสกุล งอนรถ ณ อยุธยา, ราชสกุล กาญจนะวิชัย ณ อยุธยา เป็นต้น

ตัวอย่างเช่น ถ้าจะพูดว่า หม่อมราชวงศ์บุตรี เป็น "ราชสกุล" กฤดากร เช่นนี้ไม่ได้ ผิด เพราะคนคนหนึ่งจะเป็น "สกุล" ไม่ได้

ที่ถูกจึงต้องพูดว่า หม่อมราชวงศ์บุตรี เป็น "ราชนิกุล" ใน "ราชสกุล" กฤดากร
หรือ หม่อมราชวงศ์บุตรี เป็น "สมาชิกราชสกุล" กฤดากร เช่นนี้ก็ได้

nuttaput:
      ถ้าอย่างนั้น    การที่  ราชสกุล กับ ราชนิกุล  นั้น ไม่ได้ต่างกัน     ล้วนแต่หมายถึงสกุลและผู้สืบเชื้อสายในพระบรมราชจักรีวงศ์
ดีจังครับที่ได้รู้เกี่ยวกับ 
๑. ราชนิกุลโดยกำเนิด
คือบุคคลผู้เป็นทายาทในราชสกุลในลำดับชั้น "หม่อมราชวงศ์" และ "หม่อมหลวง" เช่น หม่อมราชวงศ์เฉลิมลักษณ์ เป็น "ราชนิกุล" ใน "ราชสกุล" จิตรพงศ์

๒. ราชนิกุลโดยการถวายตัวทำราชการ
คือบุคคลผู้เป็นทายาทในราชสกุลในลำดับต่อจากหม่อมหลวง คือบรรดา นาย นาง นางสาว เด็กชาย เด็กหญิง ทั้งหลายที่มีสร้อยนามราชสกุลต่อท้ายว่า "ณ อยุธยา" ที่ได้ถวายตัวทำราชการ ถ้าไม่ได้ถวายตัวทำราชการ จะไม่นับเป็น "ราชนิกุล" แต่นับเป็น "สมาชิกราชสกุล" ซึ่งก็คือสมาชิกในสกุลที่สืบเชื้อสายจากเจ้านายคนหนึ่งเท่านั้น
     นั้นก็อาจเป็นได้ว่า  นามสกุล  ไพฑูรย์    กับ   ไพฑูรย์  ณ  อยุธยา  อาจจะเกี่ยวโยงกัน   ผมจะติดตามต่อไป   ขอบพระคุณมาครับ   

เทาชมพู:
อ้างถึง

ก็อาจเป็นได้ว่า  นามสกุล  ไพฑูรย์    กับ   ไพฑูรย์  ณ  อยุธยา  อาจจะเกี่ยวโยงกัน   ผมจะติดตามต่อไป   ขอบพระคุณมาครับ   


ขอให้คุณสังเกตตามนี้
๑ ถ้าบุคคลนั้น เป็นนาย นางสาว หรือดญ.ดช.  ชื่ออะไรก็ตาม แต่นามสกุลตามในบัตรประชาชนว่า ไพฑูรย์ ณ อยุธยา  ไม่ว่าเขารับราชการหรือทำงานเอกชน หรือยังเป็นนักเรียนอยู่ก็ตาม
บอกได้ว่า เขาเป็นเชื้อสายราชสกุล ไพฑูรย์    คือสืบมาจาก พระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าไพฑูรย์  กรมหมื่นสนิทนเรนทร์  พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒

๒  ถ้าหากว่าเป็นนาง   นามสกุล ไพฑูรย์ ณ อยุธยา  หมายความว่าเธอแต่งงานกับสามีที่อยู่ในราชสกุลไพฑูรย์

๓  ถ้าคนที่คุณรู้จัก นามสกุล ไพฑูรย์  ไม่มี ณ อยุธยา  เขาต้องมีคำนำหน้าว่า ม.ร.ว. หรือ ม.ล. ถึงจะเป็นราชสกุลนี้
แต่ลูกหลานที่มีเชื้อสายมาถึงวันนี้   น่าจะถึงชั้นนายและนางสาวแล้วละค่ะ   ไม่เหลือหม่อมเจ้าหรือหม่อมราชวงศ์   แม้แต่หม่อมหลวงก็น่าจะแก่หง่อมเต็มทีแล้ว

๔ ถ้าคนที่คุณรู้จัก นามสกุล ไพฑูรย์  ไม่มี ณ อยุธยา   และคำนำหน้าเป็นนาย นางสาว หรือดช. ดญ. แปลว่า เขาเป็นสามัญชนที่มีนามสกุลซ้ำกับราชสกุลนี้   ซึ่งมีกรณีเกิดขึ้นได้หลายครั้งแล้วว่า ทางอำเภอให้จดทะเบียนซ้ำกับราชสกุล ด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์

ไพฑูรย์ ณ กรุงเทพ ไม่มีนะคะ     เดิม พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริว่า ผู้สืบสกุลเนื่องมาจากบรมราชจักรีวงศ์ ให้มีคำ ณ กรุงเทพต่อท้าย   แต่ต่อมาทรงเปลี่ยนจาก ณ กรุงเทพ เป็น ณ อยุธยา

เปรียบเทียบง่ายๆอีกตัวอย่าง

อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย  ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล สืบเชื้อสายจากสมเด็จกรมพระยาเทววงศ์วโรประการ ต้นราชสกุล เทวกุล
คุณชายปรีดิยาธร  ท่าน เป็นม.ร.ว. ไม่ต้องมีคำว่า ณ อยุธยาต่อท้าย นามสกุล
ลูกชายของคุณชาย คือคุณปลื้ม หรือม.ล. ณัฏฐกรณ์ เทวกุล   ก็ไม่ต้องมีคำว่า ณ อยุธยาต่อท้าย นามสกุลเช่นกัน

สมมุติว่าวันหนึ่ง คุณปลื้มแต่งงาน มีลูก    ลูกคุณปลื้ม ก็มีชื่อในทะเบียนเกิด ว่า ดช.หรือดญ.  นามสกุล เทวกุล ณ อยุธยา   โตเป็นหนุ่มสาวก็เป็นนาย หรือนางสาว..........นามสกุล เทวกุล ณ อยุธยา

สมมุติอีกเช่นกันว่า คุณปลื้มเกิดไปจดทะเบียนรับเด็กคนหนึ่งเป็นบุตรบุญธรรม  ถูกต้องตามกฎหมาย   เด็กคนนั้นมีสิทธิ์ใช้ "เทวกุล" ตามคุณปลื้ม  แต่ไม่มีสิทธิ์ใช้ ณ อยุธยา ต่อท้ายนามสกุล    เพราะมิได้เป็นเชื้อสายราชสกุล  เพียงแต่มีสิทธิ์ใช้นามสกุลของบิดาบุญธรรมตามกฎหมาย

nuttaput:
     ขอบคุณครับ เจ้าเรือน  เทาชมภู  ที่ออกมาให้ความกระจาง     ไพฑูรย์  เป็นนามสกุล มาจาก  พระองค์เจ้าชาย ไพฑูรย์   ในสมัยราชการที่ 2 พระบรมราชจักรกรีวงศ์   เป็นไปได้ ทั้ง  ข้อ 3 และ ข้อ 4  เพราะผมรู้จัก  คน นามสกุล นี้ ขอเรียกบรรพระบุรุษ ละกันนะครับ  ใช้สกุลนี้มาก่อนก็ว่าเก่าแก่พอสมควร  และเข้าร่วมรบสงครามโลกครั้งที่ 2 ผ่านสงคราม เกาหรี  เอเชียบูรพา  สงครามเวียตนาม และ ปัจจุบัน ก็มี รุ่น หลาน รับราชการทหารบก แต่ก็ไม่ได้   มี  ต่อท้าย  ณ อยุธยา แต่ประการใด   ในเมื่อรับราชการทหารต่อเนื่อง  มาโดยตลอด  คงจะถูกต้องใน ข้อ 4    ทางอำเภอ  สมัยก่อนอาจจะตรวจสอบไม่ได้หรือไม่ได้ตรวจสอบ  เลยวันนี้คงชีชัดว่า  สกุลนี้  คล้ายกัน         

นำร่อง

[0] ดัชนีข้อความ

[#] หน้าถัดไป