เรือนไทย
ยินดีต้อนรับ ท่านผู้มาเยือน
กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน
ส่งอีเมล์ยืนยันการใช้งาน?
ข่าว: การแนบไฟล์ กรุณาใช้ชื่อไฟล์ภาษาอังกฤษเท่านั้นครับ
หน้า: [1]
  พิมพ์  
อ่าน: 6568 ขอความคิดเห็นเรื่องชื่อของ ขุนช้าง พลายแก้ว พิมพิลาไลย
กานตภณ
อสุรผัด
*
ตอบ: 14


 เมื่อ 25 ม.ค. 06, 22:37

 ..พอดีได้มีโอกาสเขียนบทความในวารสารเล็ก ๆ ที่ตีพิมพ์ในองค์กรเล็ก ๆ เล่มหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องของการตั้งชื่อของคนไทย ผมเองก็ไม่ใช่คนมีความสามารถอะไร ก็เลยต้องไปค้นคว้าหาข้อมูลมาอ้างอิงประกอบ
ยิ่งค้นก็ยิ่งสนุก อ่านนั่นอ่านนี่ไปเรื่อยแหละครับ
..แต่อ่านไปอ่านมา เอ๊ะ ชักจะงง ๆ กับชื่อ ตัวละครหลักในเรื่องขุนช้างขุนแผน ที่ผมยกไปเป็นตัวอย่างในบทความ เลยขอตั้งกระทู้เรียนถาม เผื่อจะได้ คำตอบดีดี หรือ ไอเดีย ใหม่ ๆ บ้าง

..ประเด็นที่ 1 ที่มาของชื่อขุนช้าง ชื่อขุนช้าง ได้มาจาก ความฝันของนางเทพทอง กับ เหตุการณ์บ้านเมืองในสมัยที่ขุนช้างเกิด ดังบทกลอนว่า
"แม่ฝันว่านกตะกรุมคาบช้าง
บินมาแต่ทางพนาสณฑ์
พาไปให้ถึงในเรือนตน
หัวล้านอกขนแต่เกิดมา
เมื่อตกฟากฤกษ์พารของหลานชาย
ช้างเผือกมาถวานพนะพันวษา
จึงให้นามตามเหตุทั้งปวงมา
หลานรักของข้าชื่อ ขุนช้าง"
 ข้อสงสัยก็เกิดขึ้นทันทีเลยครับ เกิดมาปุ๊บได้ชื่อว่าขุนช้างเลย ดังนั้นคำว่า "ขุน" นี่เป็นชื่อตัวใช่ไหม ไม่ใช่ชื่อตำแหน่งอย่าง ขุน หลวง แบบนั้น แล้วตอนที่นายขุนช้างเข้ารับราชการมีตำแหน่งเป็นอะไรครับเป็นขุนหรือเปล่า ถ้าใช่ ก็น่าจะเป็น
ขุนขุนช้าง แต่ถึงอย่างไร ถึงจะได้เป็นขุนก็น่าจะมีราชทินนามต่อท้าย เช่ย พลายแก้ว ได้เป็น ขุนแผนแสนสท้าน ไม่ใช่ ขุนพลายแก้ว นี่เป็นขอสงสัยประการที่ 1
...
ประเด็นที่ 2 ชื่อของ พลายแก้ว ตั้งขึ้นจาก ดวงชะตาเกิด และ เหตุการณ์บ้านบ้านเมืองในขณะนั้น
...
"พ่อแม่ปรึกษากันย่ายาย
จะตั้งชื่อหลานชายอย่างไรปู่
ฝ่ายตาตะแกเป็นหมอดู
คิดคูณเลขอยู่ให้หลายชาย
ปีขาลวันอังคารเดือนห้า
ตกฟากเวลาสามชั้นฉาย
กรุงจีนเอาแก้วอันแพรวพราย
มาถวายพระเจ้ากรุงอยุธยา
ให้ใส่ปลายยอดพระเจดีย์ใหญ่
สร้างไว้แต่เมื่อครั้งสร้างหงสา
เรียกวัดเจ้าพระยาไทยแต่ไรมา
ให้ชื่อว่าพลายแก้วผู้แววไว"

..พอดีในบทความที่ผมเขียนไว้ ได้นำตำราการตั้งชื่อ
มาเทียบเคียงด้วย เลยลองเอาชื่อ พลายแก้ว ไปเทียบดู
ว่าตรงกันหรือไม่ แต่สิ่งที่เจอคือชื่อพลายแก้ว มีตัวกาลกิณีของคนเกิดวันอังคาร คือ ก. ไก่ เข้าอย่างจังเลย -*-
..
มาต่อประเด็นที่ 3 นะครับ
พิมพิลาไลย ชื่อนี้ ไม่เกี่ยวกับดวงเกิดหรือเหตุการณ์ใดเลยแต่ตั้งตามลักษณะของเจ้าตัว ดังคำกลอนว่า

"เลี้ยงมาก็ได้ห้าขวบปลาย
รูปกายงามยิ่งพริ้งเพรา
ทรวดทรงส่งศรีไม่มีแม้น
อรชนอ้อนแอ้นประหนึ่งเหลา
ผมสลวยสวยขำงามเงา
ให้ชื่อเจ้าว่าพิมพิลาไลย"
..
ประเด็นนี้ ข้อสงสัยเกิดขึ้นว่า ทำไมนางเอกชื่อยาวจัง ทั้ง ๆ ที่เป็นคนสามัญ ไม่ได้เป็นเจ้า และเมื่อเจอแหล่งอ้างอิงที่ผมยกมาจากเรื่อง สี่แผ่นดินของ มรว. คึกฤทธิ์ ปราโมทย์ ก็ดูจะขัด ๆ กัน

" ลูกทุกคน เจ้าคุณพ่อเป็นคนตั้งชื่อ และตั้งชื่อง่าย ๆ พยางค์เดียวทุกคน พลอยเคยได้ยินเจ้าคุณพ่อหัวเราะเยอะเพื่อนฝูงขุนนางบางคนที่ตั้งชื่อลูกยาว ๆ ว่าทำเทียมเจ้านาย จัญไรจะกิน อย่างที่บ้านพระพิพัฒน์ใกล้ ๆ กัน ตั้งชื่อลูกคล้องจองกันเป็นจังหวะว่า เพ็ญพิสมัย ใสสุคนธรส สดสำราญจิตต์ สนิทเสน่ห์หา..." จากข้อมูลอื่น ๆ ก็สรุปตรงกันว่า ช่วงก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองคนธรรมดาหรือไพร่จะไม่ใช้ชื่อที่ยาวมากนัก เพราะไม่อยากทำเทียมเจ้านาย ซึ่งตรงกับ เรื่องสี่แผ่นดิน ชื่อของพลอยก็ถูกตั้งในสมัยรัชกาลที่ 5 แต่ทำไม ในสมัยพระพันวษา หรือ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ซึ่งย้อนไปไกลถึงสมัยอยุธยาจึงมีชื่อที่หรูหรานัก ( ทำให้นึกถึง ทองประศรี ศรีประจัน เทพทอง เข้าไปด้วย )
...ผมมาอ่านบทความของตัวเองดู ก็ให้กลุ้มใจ เพราะอ่านไปอ่านมามันดูขัดกันไปเสียหมดอย่างนี้
...แล้วผมจะทำอย่างไรดีครับเนี่ย
บันทึกการเข้า
Nuchana
สุครีพ
******
ตอบ: 979


ความคิดเห็นที่ 1  เมื่อ 26 ม.ค. 06, 09:50

 ขออนุญาตเรียนคุณ จขกท นิดหนึ่งนะคะ เวลาคุณตั้งกระทู้ คำถามของคุณช่วยกรุณาทำให้ชัดเจนหน่อยค่ะ
ถ้าจะช่วยคนอ่าน ตัวของคำถามควรสื่อให้ชัดตั้งแต่บรรทัดแรกๆ เช่น

1)เกิดมาปุ๊บได้ชื่อว่าขุนช้างเลย ดังนั้นคำว่า "ขุน" นี่เป็นชื่อตัวใช่ไหม  ดังกลอนต่อไปนี้
(กรุณาอย่าซ่อนคำถามไว้ล่างเกินไป อ่านกว่าจะเจอคำถามคุณ ต้องกลับไปอ่านข้างบนใหม่อีกแล้ว)
2) ชื่อพลายแก้วเป็นกาลกิณีไหมครับ....เชิญขยายความต่อ
3)ทำไมชื่อนางพิมยาวจัง ทั้งๆที่เป็นคำไทย....เชิญขยายความต่อ

นี่เป็นเพียงความคิดเห็นหนึ่งของดิฉันในฐานะผู้อ่าน ท่านอื่นอาจเห็นเป็นอย่างอื่นก็ได้ค่ะ  
บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30481

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 2  เมื่อ 01 ก.พ. 06, 19:25

 ยังไม่เห็นเจ้าของกระทู้เข้ามาตอบ      สงสัยว่าจะถอดใจไปแล้ว
ขอตอบเผื่อคนอื่นเข้ามาอ่านค่ะ

1)ขุนช้าง เป็นชื่อตัว  
ขุนช้างถวายตัวเป็นมหาดเล็กสมเด็จพระพันวษา  เป็นมหาดเล็กธรรมดาไม่มีตำแหน่ง
2)การตั้งชื่อตามหลักมหาทักษาที่เราคุ้นเคยกันปัจจุบันนี้น่าจะเกิดหลังตำนานเรื่องขุนช้างขุนแผน   คนไทยโบราณไม่ได้ยึดหลักนี้  เคยอ่านพบว่าเป็นหลักที่ใช้ในการตั้งฉายาของพระภิกษุมาก่อนจะกลายเป็นหลักตั้งชื่อคนทั่วไป
บอกแถมให้อีกข้อว่า ชื่อ "พลาย"ที่นำหน้าพลายแก้ว พลายงาม พลายเพชร พลายบัว ตระกูลพลายของพระเอก   มาจากภาษามอญแปลว่าหนุ่ม  
เพราะพลายแก้วมีเชื้อมอญทางปู่ทวด  
3) ชื่อตัวละคร   อย่าเอามาปนกับชื่อคนจริงๆค่ะ กวีจะแต่งให้เพราะพริ้งยังไงก็ทำได้     ไม่ว่าในวรรณคดีเสภา บทละคร นิทาน  กวีสรรหาชื่อเพราะๆมาให้ถูกใจคนอ่านและคนดู
คนไทยโบราณนิยมตั้งชื่อลูกหลานให้น่าเกลียด เพื่อป้องกันไม่ให้ผีมาเอาไป เช่นชื่อหมา  เหม็น   ฯลฯ   ถ้านางเอกชื่อตามนี้จริงๆ ต่อให้หน้าตางามยังไงคนอ่านหรือคนดูคงรับได้ยาก
บันทึกการเข้า
Hotacunus
องคต
*****
ตอบ: 613


AD FRANCIAM


ความคิดเห็นที่ 3  เมื่อ 02 ก.พ. 06, 02:58

 ชื่อคนไทยสมัยอยุธยา จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๑ (ชัยนาท)
อักษรไทยอยุธยา ภาษาไทย พ.ศ.๑๙๕๖

แม่นางสร้อยทอง
ย่าออกศรี
แม่อาม
แม่น้อย
พ่องั่ว

ชื่อคนจาก จารึกเจ้าเถรศรีเทพคิริมานนท์ ๒ (ชัยนาท)
อักษรไทยอยุธยา ภาษาไทย พ.ศ.๑๙๕๖
ปู่สิงหนท
แม่วัง
ปู่ญิ
พ่อไสย
แม่เพง

------

ชอบชื่อ แม่อาม ครับ อิอิ สังเกตว่า "แม่นาง" มีใช้กันมาตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้วครับ คือ "แม่นางสร้อยทอง" มิได้แปลมาจากหนังจีนกำลังภายใน แต่ประการใด
บันทึกการเข้า
กานตภณ
อสุรผัด
*
ตอบ: 14


ความคิดเห็นที่ 4  เมื่อ 03 ก.พ. 06, 23:58

 .ขอขอบพระคุณ อาจารย์เทาชมพูมากเลยนะครับ ที่อ่านคำถามผมได้เข้าใจ และกรุณาตอบให้ สว่างกระจ่างใจมนท์
.ผมขอฝากตัวเป็นศิษย์ด้วยคนนะครับ เอาเป็นว่า ความสงสัยทั้งหมดของผม ก็ หมดแล้วนะครับ
.แต่จะขอเสวนาต่อ พึ่งได้ความรู้จากอาจารย์เทาชมพูตอนนี้เองว่า พลาย ที่ นำหน้าชื่อ พลายแก้ว พลายงาม นั่นเป็นภาษามอญ หลงคิดว่า เป็นคำไทยที่แปลว่า ช้าง อยู่ตั้งนาน
.แถมยัง โมเม เอาไปเปรียบเทียบกับ พวก สมิง ๆ ในพม่า(หรือมอญครับ ?  ) เช่น สมิงพระราม สมิงพ่อเพชร สมิงนครอินท์ ว่า ฝั่งโน้นเป็นเสือ ฝั่งเราก็เป็นช้าง ปล่อยไก่ ไปซะนานโขทีเดียวครับ แหะ แหะ
บันทึกการเข้า
เทาชมพู
เจ้าเรือน
หนุมาน
*****
ตอบ: 30481

ดูแลเรือนไทย วิชาการ.คอม


เว็บไซต์
ความคิดเห็นที่ 5  เมื่อ 04 ก.พ. 06, 08:18

 ดิฉันอ่านคำถามคุณได้เข้าใจก็เพราะคุณนุชนามาช่วยจัดระเบียบคำถามให้ น่ะค่ะ

แถมเกร็ดความรู้ให้อีกอย่างว่า  พวกมอญได้ชื่อว่าเป็นนักรบ กองอาทมาต(คือกองสืบราชการลับ) กองดาบสองมือ กองอะไรต่ออะไรที่มีหน้าที่รบอีกหลายกอง เป็นพวกมอญทั้งนั้น
หาอ่านได้ในตำแหน่งนาพระไอยการ   คือตำแหน่งขุนนางสมัยต้นรัตนโกสินทร์

ขุนแผน เชื้อสายมอญเป็นนักรบเอกของพระพันวษา ก็สอดคล้องกับความเป็นมาของพวกมอญ
เมื่อมาแต่งเนื้อเรื่องเพิ่มเติมในสมัยรัตนโกสินทร์  พลายชุมพลกับขุนแผนสมคบกันตั้งทัพเข้ามาเพื่อหลอกพระไวยออกไปให้รบ
พลายชุมพลก็แปลงตัวเป็น มอญใหม่    คงจำบทร้องของกรมศิลปากรได้
จัดแจงแต่งกายพลายชุมพล  ปลอมตนเป็นสมิงมอญใหม่
ก็ในเมื่อมีเชื้อสายมอญ จะปลอมเป็นอะไรได้แนบเนียนยิ่งกว่าเป็นมอญ

พวกมอญใหม่คือมอญที่เข้ามาสวามิภักดิ์ สมัยรัชกาลที่ ๒  หัวหน้าคือพระยาเจ่ง (ต้นตระกูลคชเสนี)

แนะนำให้อ่าน สมบัติกวีขุนช้างขุนแผน ของศุภร บุนนาค และขุนช้างขุนแผน ของม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช
จะได้ความรู้เพิ่มขึ้นอีกมากค่ะ   ถ้าหาซื้อไม่ได้ ก็ไปที่หอสมุดแห่งชาติ
หรือตามห้องสมุดของมหาวิทยาลัย
บันทึกการเข้า
Nuchana
สุครีพ
******
ตอบ: 979


ความคิดเห็นที่ 6  เมื่อ 04 ก.พ. 06, 21:07

 "แหม...อยากถามแบบพระไวยถามสมิงมอญใหม่ว่า   ครูเจ้าชื่ออะไร อยู่สำนักไหน"

คำตอบของอาจารย์มาทันเวลาพอดีค่ะ พอดีอ่านพบกระทู้ถามการบ้าน มีนักเรียนคนหนึ่งโยนโครม
ข่าวภาษาอังกฤษยาวเหยียด ยาว 4 ท่อนใหญ่ๆ แล้วบอกว่าช่วยแปลให้ด้วยครับ
บันทึกการเข้า
นิรันดร์
องคต
*****
ตอบ: 522


ความคิดเห็นที่ 7  เมื่อ 15 ก.พ. 06, 11:50


แล้วจัดแจงแต่งกายพลายชุมพล (ซ้ำ)      ปลอมตนเป็นมอญใหม่ดูคมสัน
นุ่งผ้าตาหมากรุกของรามัญ (ซ้ำ)  ใส่เสื้อลงยันต์ย้อมว่านยา
คอผูกผ้าประเจียดของอาจารย์ (ซ้ำ)  โอมอ่านเสกผงผัดหน้า
คาดตะกรุดโทนทองของบิดา (ซ้ำ)  โพกผ้าสีทับทิมริมขลิบทอง
ถือหอกสัตตะโลหะชนะชัย (ซ้ำ)  เหมือนสมิงมอญใหม่ดูไวว่อง
ขุนแผนขี่สีหมอกออกลำพอง (ซ้ำ)  ชุมพลขึ้นกระเลียวผยองนำโยธา

ที่มา
 http://www.banramthai.com/html/plaichumpon.html  
บันทึกการเข้า
นิลกังขา
แขกเรือน
สุครีพ
******
ตอบ: 1012

ทำงานราชการ


ความคิดเห็นที่ 8  เมื่อ 16 ก.พ. 06, 10:03

 ข่าผะเจ่า เป้นม้อนนนนน....

ที่จริงผมไม่ได้เป็นหรอกครับ มอญน่ะ
บันทึกการเข้า
นิลกังขา
แขกเรือน
สุครีพ
******
ตอบ: 1012

ทำงานราชการ


ความคิดเห็นที่ 9  เมื่อ 16 ก.พ. 06, 10:15

 ขุนที่เป็นตำแหน่งราชการก็มี ขุนที่ไม่ใช่ก็มีครับ เช่น "ขุนทอง" ยังงี้ ทั้งที่เป็นนกและเป็นคน (คือเจ้าขุนทองที่ไปปล้น) ก็ไม่ได้รับราชการทั้งคู่

ปลัด ที่เป็นตำแหน่งราชการก็มี และไม่เป็นก็มี

(ขออนุญาตคุณครูเทาชมพู ติดเรทเล็กๆ ครับ แต่ยังอยู่ในเรื่องเรือนไทยอยู่ครับ เป็นความเชื่อไทยโบราณครับ) ชื่อ ขุนเพ็ด และ ปลัดขิก นั้นไม่ใช่ตำแหน่งราชการแน่นอนเด็ดขาด หลานๆ เอ๊ย - น้องๆ รุนใหม่ รู้ไหมว่าคืออะไร?
บันทึกการเข้า
นิลกังขา
แขกเรือน
สุครีพ
******
ตอบ: 1012

ทำงานราชการ


ความคิดเห็นที่ 10  เมื่อ 16 ก.พ. 06, 10:24

 ในหนังสือพระราชประวัติจักรพรรดิองค์สุดท้ายของจีน From Emperor to Citizen ฉบับแปลไทยของคุณยุพเรศ เล่าว่าจักรพรรดิน้อยฟู่อี้ เมื่อยังเด็กอยู่ในพระราชวังโบราณกรุงปักกิ่ง วันหนึ่ง (ตอนนั้นจีนเป็นสาธารณรัฐแล้ว) กำลังทรงพระถีบจักรยานเล่นอยู่ในวัง เพราะรัฐบาลใหม่ไม่ให้ออกไปไหนนอกวังได้ ก็มีช่างไฟฟ้าเข้ามาซ่อมไฟ เห็นฮ่องเต้เข้าแม้แต่จะเป็นฮ่องเต้ตกบัลลังก์ไปแล้วก็ตามก็คุกเข่าถวายบังคม และก็คงเห็นว่าเป็นฮ่องเต้เด็ก เลยทูลขอรับพระราชทานตำแหน่งขุนนางเองดื้อๆ
 

ฮ่องเต้ก็มีพระราชโองการจากบนรถจักรยาน ตั้งให้แกเป็นโหว (ตำแหน่งหนึ่งของจีน) คุณยุพเรศแปลว่า ขุน ราชทินนามว่า ขุนพิทักษ์สะพาน ต้องอธิบายว่า คำว่าโหวนั้นพ้องเสียงกับคำอีกคำในภาษาจีนกลางที่แปลว่า ลิง เมื่อออกเสียงรวมทั้งตำแหน่งเต็มๆ แล้วจึงเป็น ลิงจับเจ่านั่งเฝ้าสะพาน ... หรืออะไรทำนองนั้น

(ที่จริงผมคิดว่า โหว มีคนเทียบแปลไว้ว่า Marquis ซึ่งน่าจะสูงกว่าขุนของไทย?)

เฉลย ทั้งขุนเพ็ดและปลัดขิก เป็น... จะเรียกอะไรดีละ ทำนองเครื่องรางกันภัยอย่างหนึ่งกระมัง โบราณใช้ร้อยเชือกผูกเอวให้เด็กผู้ชายครับ
บันทึกการเข้า
หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

XHTML | CSS | Aero79 design by Bloc หน้านี้ถูกสร้างขึ้นภายในเวลา 0.038 วินาที กับ 19 คำสั่ง