เรือนไทย

General Category => ศิลปะวัฒนธรรม => ข้อความที่เริ่มโดย: กระบี่อิงฟ้า ที่ 20 ธ.ค. 00, 13:00



กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: กระบี่อิงฟ้า ที่ 20 ธ.ค. 00, 13:00
จากเพลงอัปสราของคุณดณู ที่กวีรัตนโกสินทร์แต่งเนื้อ
         อ่าองค์อัปสรา   ฟ้าหยาดแสงดาว
   ดวงตาสุกสกาว       วาวไสวใจหวั่น
       ร่ายรำสำอาง    เหมือนดั่งนางฟ้าลาวัณย์
   ดัจฉะบีกันตรึมกระชั้น    เจรียงรับอัปสรา
       ผมอยากรู้คำแปล2ท่อนสุดท้ายครับ  ความรู้ภาษาขะแมร์ ผมก็ได้แค่ บองสะไลเนียง


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นกข. ที่ 15 ธ.ค. 00, 14:54
ความรู้ขแมร์ของผมก็แค่ สวัสเด็ย
 ออคุณ - ขอบคุณ
เนียรีขแมร์ละออเจริญ - ผู้หญิงเขมรสวยมาก แค่นั้นเอง

ลองเดาดู ดัจ - ปลุกให้ตื่น ดัขฉบี -?
กันตรึม - เครื่องดนตรีเขมรอย่างหนึ่ง? การเล่นดนตรีอย่างหนึ่ง?
เจรียง - คือ จำเรียง? จำเรียงแจ้ว ส่งเสียง

พวกเอกภาษาไทยอักษรศาสตร์ต้องเรียนภาษาเขมรด้วยไม่ใช่หรือครับ งั้นต้องรบกวนอักษรศาสตร์แถวๆ นี้หน่อย


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: B ที่ 15 ธ.ค. 00, 15:20
Is it a new song of K. Danoo?
I love a song written by him very much ka, cannot figure out its title. But the last word is "Mua tawan nitra, fah ja ma pob jan, chan ja fhan tueng ther.


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: เทาชมพู ที่ 16 ธ.ค. 00, 00:01
คุณกระบี่อิงฟ้าคะ
ตอนนี้ดิฉันกำลังไล่ล่าพจนานุกรมขะแมร์-ไทย หรือขะแมร์-อังกฤษอยู่ค่ะ
พอดีติดวันหยุด เลยยังไม่ได้มา
แต่จากการอ่านลายแทงข้างบนนี้ ขอสันนิษฐาน(หรือเดา) แบบมั่วๆ  
ว่า
.....ดนตรีของเขมรก็กังวานกระชั้นขึ้น  ร้อง(บรรเลง)รับนางอัปสร.....
กันตรึม = เพลงเขมร  แต่จะหมายถึงเพลงโดยทั่วไปหรือเพลงอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ อย่างที่เราเอามาเล่นกันทางอีสาน  ไม่ทราบ
เจรียง = to sing or a song
เหลือคำว่า  ดัจฉะบี กำลังให้พรรคพวกช่วยเดาอย่างเคร่งเครียด เพราะการออกเสียงของเขมร อาจไม่ใช่ดัจฉะบี  อาจเป็นดัดฉะเบย หรืออะไรทำนองนี้
มันน่าจะเกี่ยวกับดนตรี ค่ะ

ตอบแบบคนไม่ได้เอกภาษาไทย  โปรดอภัยหากผิดพลาด
สาวที่เอกภาษาไทย น้องคอมพ์ป่วยยังไม่ออกจากโรงซ่อม เลยเข้ามาตอบไม่ได้


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: เทาชมพู ที่ 18 ธ.ค. 00, 19:02
ถามพจนานุกรมเขมรแล้วค่ะ   ไม่มีคำว่าดีจฉะบี ค่ะ  อยากให้ช่วยตรวจสอบตัวสะกดอีกที


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: เทาชมพู ที่ 19 ธ.ค. 00, 22:31
ได้ตามหาพวกเอกภาษาไทย ระดมกันค้นคำว่า ดัจฉะบี
ด้วยตั้งใจว่าจะไม่ยอมแพ้คำนี้
ในที่สุด ที่ประชุมลงความเห็นจากปริบทว่า
น่าจะเป็นคำว่า " จาบี" ไม่ใช่ ดัจฉะบี
ออกเสียงว่า จาเบย
ส่วนคำหน้าคือดัจ น่าจะเพี้ยนมาจากคำอื่น
จาเบยหมายถึงเครื่องดนตรีรูปร่างคล้ายกระจับปี่แต่ว่ายาวกว่า
กันตรึม คือเพลง ทั้งทำนองและเนื้อร้องเป็นของเขมร  ร้องกันทางอีสานใต้ (แถวสุรินทร์และบุรีรัมย์)หรือเขมรสูง ไม่ร้องกันในเมืองหลวง
รวมความ ในท่อนนี้  แปลว่า
แล้วกระจับปี่(เขมร) ก็บรรเลงเพลงกันตรึมขึ้น เพื่อร้องรับนางอัปสร


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นกข. ที่ 20 ธ.ค. 00, 01:37
เคยทราบว่า ดัจ (หรือดัช?) แปลว่า ปลุกให้ตื่นขึ้น เช่นดัจผทม แต่โดยนัย ใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตได้ด้วย
แหล่งข้อมูลที่ผมอ้างอิง ค่อนข้างจะรัวๆ ลางๆ เต็มที คือ "กลอนป่า" ของ "กวีป่า"  พคท.ท่านหนึ่ง ใครก็ลืมเสียแล้ว จะ "นายผี" หรือจิตรภูมิศักดิ์ หรือใครก็ไม่ทราบ แต่งไว้แล้วท่านผู้แต่งก็ให้อรรถาธิบายการเลือกใช้คำและแหล่งอ้างอิงของท่านไว้ด้วย เผอิญผมจำอรรถาธิบายของท่านไม่ได้ จำได้แต่ตัวบทกวี ซึ่งท่านแต่งเป็นร่ายหรือกาพย์อะไรก็ไม่แน่ใจในฉันทลักษณ์ พูดถึงนักรบประชาชนหญิง ซักผ้าอยู่ริมลำธาร วางปืนไว้ข้างตัว
ขึ้นว่า
พิศนางนั่งซักผ้า อยู่ที่ท่าริมธาร
พรายพรายน้ำผ่าน มือนงคราญเพียงพลอย
สราวสราวเสียงหล่น วังวนชลลืมไหล
เล่ห์วารีอาลัย มือที่ไหวหยอยหยอย ...ฯลฯ
... บิดเสร็จสะเด็ดน้ำ ไดสดำดัจสินาด
(จำไม่ได้).. แล้วเคลื่อนคลาดไปค่อยค่อย ฯลฯ

ส่วนที่เกี่ยวกับเราตอนนี้ คือ ไดสดำดัจสินาด คือ มือขวาปลุกปืน (สินาด - ปืน) ให้ตื่น แปลอีกทีก็ว่า ปืนวาง (นอน) อยู่ พอซักผ้าเสร็จ ก็ใช้มือขวาหยิบปืนขึ้น (พร้อมจะใช้งาน)

ดัจจาบี จะแปลทำนองนั้นได้บ้างไหมครับ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: เทาชมพู ที่ 20 ธ.ค. 00, 07:46
ขอตัวไประดมพลเอกภาษาไทยอีกทีนะคะ
ดัจจาบี = หยิบกระจับปี่ขึ้น?
ถ้าหากว่า ดัจ หมายถึง  to wake  ในความหมายว่า to begin  ได้  ก็น่าจะแปลออกมาทำนองนี้ได้
แต่ถ้าไม่ได้  ดัจ ที่คุณกระบี่อิงฟ้าถามมา  ก็ต้องเป็นคำอื่นค่ะ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นำ้หวาน ที่ 20 ธ.ค. 00, 11:24
หามาต่อให้  "แม่ซื้อซักผ้า" ของ นายผี ค่ะ

พิศนางนั่งซักผ้า.........อยู่ที่ท่าริมธาร
พรายพรายน้ำผ่าน......มือนงคราญเพียงพลอย
สราวสราวเสียงหล่น....วาววนลืมไหล
เล่ห์วารีอาลัย............มือที่ไหวหยอยหยอย

แสงส่องต้องสาว........เป็นลำยาวยังสะท้อน
เงาละอ่อนอ่อนอ่อน...นาบนำ้ย้อนอยู่น้อยน้อย
บิดเสร็จสเด็จน้ำ........ไดสดำดัจสินาด
เฉวียงพัสตรหัตถบาศ..แล้วเคลื่อนคลาดไปค่อยค่อย
   .........................................

เสียงปืนสนั่นป่า.............เสียงด่าสนั่นดง
เหยียบเบเร่ต์ของมันลง...นิ้วอนงค์เหนี่ยวน้อยน้อย
ล้างแค้นหกตุลา-............คมมหาสังหาร
นางเอาผลาญล้างผลาญ....เด็จพวกพาลลงผล็อยผล็อย

เลือดกระเด็นโดนเสื้อ......เพื่อว่าซักให้สะอาด
ให้เลือดอัปรีย์นี้ปราศ......ไม่ต้องบาดใจบ่อย
(เอย) เขียวขจีบริสุทธิ์......มีแดงผุดที่เพียงคอ
คือแทนธง ทปท.............และธงพรรคพร้อยพร้อย

สวยกว่าเสื้อราตรี.........ที่ทำด้วยไหมไทย
ปริญญาโททิ้งไป,...........เข้าสู่เขตปลดปล่อย
ทิ้งหนังสือถือปืน...........ยืนอยู่บนยอดภู
โลกทั้งโลกงามหรู..........เพราะยืนดูบนดอย
   ...................................

ก่อน, ศรีซื้อซักผ้า.........อยู่ที่ท่าริมธาร
ก็เพราะแกคิดการ..........งานแก้แค้นค้อยค้อย
สมัยนี้นารี...................ซักผ้าที่ริมธาร
มุ่งล้างโลกเลวลาญ.........ให้หมดริ้วหมดรอย

หญิงไทยสมัยเก่า............เอากลกษัตรีย,
หญิงไทยสมัยนี้..............เอาวิธีปลดปล่อย
ตามเงื่อนไขประวัติศาสตร์... มากู้ชาติชูสิทธิ์
  (เออ เอ้อ เอ้อ เอิง เงย)
ให้ทั่วไทยได้อิศร-..........ระชีวิตเลิศลอยฯ
        ชัด ช้า@

ขอคารวะคุณ นกข ที่จำได้ขนาดนี้  เยี่ยมจริงๆค่ะ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นกข. ที่ 20 ธ.ค. 00, 15:19
ศรีซื้อซักผ้า ของ นายผี ท่านหมายเอา ไซซี ซึ่งเรียกเป็นสำเนียงจีนกลางว่า ซีซือ ไซซีเป็นหนึ่งในสี่ยอดหญิงงามของจีน ที่คุณเทาชมพูได้รูปมาจากปักกิ่งนั่นแหละครับ ศิลปินมักวาดรูปเธอกำลังซักผ้าอยู่ริมลำธาร
เรื่อง ซื่อต้าเหม่ยเหนียง หรือสี่ยอดกุมาร เอ๊ย กุมารี นี้ยาวพอจะเป็นกระทู้ได้อีกกระทู้


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นำ้หวาน ที่ 20 ธ.ค. 00, 21:50
โอ เป็นอย่างนี้นี่เอง  ลึกซึ้งยิ่งนัก  ขอบคุณคุณ นกข อีกครั้งคะ  ที่ทำให้เข้าใจกวีบทนี้ได้ลุ่มลึกไปอีกกว่าเดิมมาก  นับถือจริงๆค่ะ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: พอดีมาเห็น ที่ 21 ธ.ค. 00, 00:12
ส่วนหนึ่งของคำอธิบายกาพย์ข้างบน



"ดัจสินาด" คำนี้มาจาก ดัดผธมสินาด  แปลว่า ปลุกปืนให้ตื่น  หมายเอาปืนเป็นสิ่งมีชีวิตจิตใจ  ผธม แปลว่าตัดการนอนเสีย  จคงหมายถึง ปลุก  ทว่า

ดัดผธม ทำไมใช้ว่า ดัจ คำเดียวเล่า  นี่เป็นวิธีกลอน  เรามีใช้กันมามาก  เช่น ในอนิรุธ  ก็ว่า "ดัจรัตนโารีมาดู"  คือนางอุษาตื่นขึ้น  

อนิรุธหายไปก็ฟูมฟาย  ปลุกพี่เลี้ยงคู่ใจ  คือนางรัตนธารี  ให้มาดูร่องรอยที่อนิรุธทำไว้แร่นางเมื่อกลางคืน



หัตถบาศ แผลว่าช่วงมือ  ในที่นี้หมายเอาท่อนแขนที่นางพาดเสื้อที่ซักแล้วเดินข้ึนจากห้วยไปช้าๆ  เฉวียง ไม่เพียงแปลว่าซ้าย  

หากยังหมายถึงเอาเสื้อพาดมือซ้ายด้วย



โดย เวียง-วชิระ บัวสนธ์



จาก "รวมบทกวี 'นายผี' : อัศนี พลจันทร์"


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นกข. ที่ 21 ธ.ค. 00, 01:06
เพราะฉะนั้น ดัจ จริงๆ แล้วแปลว่าตัด ???
ดัจผทม - ตัดการนอน - ปลุก
ฟังก็ไม่เข้ากับความในเนื้อเพลงเท่าไหร่ ดัจจาบี ตัดกระจับปี่? สงสัยจะเป็นคำอื่น


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: พวงร้อย ที่ 21 ธ.ค. 00, 01:15
ถ้า จาบี แปลว่า กระจับปี่  แล้ว ดัจ แปลว่า ปลุก  อย่างในอนิรุธที่ใช้ว่า ดัจรัตนธารีมาดู  

ดัดกันตรึมกระชั้น  อาจจะ(มั่ว)แปลได้ว่า "เสียงกระจับปี่ทำนองกระชั้นเป็นดนตรีปลุกใจให้ตื่น"  จะพอกล้อมแกล้มได้มั้ยคะ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: พวงร้อย ที่ 21 ธ.ค. 00, 01:19
กดเร็วด่วนได้ไปหน่อย  ขออภัยค่ะ

"ดัจฉะบีกันตรึมกระชั้น เจรียงรับอัปสรา"

พอจะแปลได้ว่า  "เสียงกระจับปี่ทำนองกระชั้นปลุกดนตรีตื่นขึ้นมา  นางอัปสราก็ส่งเสียงร้องรับขับดนตรี"

อย่างวงดนตรีที่ประโคมด้วยปี่นำ  แล้ว  หมู่นักร้องก็ขึ้นเสียงร้องประสานรับ  คงหมายความว่าเป็นเพลงสวรรค์ชั้นฟ้า  จึงมี "เจรียงรับอัปสรา" มั้งคะ

มั่วไปทั้งๆที่ไม่รู้ขะแมร์ซักคำ แฮ่ะๆ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: นกข. ที่ 21 ธ.ค. 00, 01:30
เจอตัวแล้ว เชิญคุณพวงร้อยเจ้าของกระทู้เส่เลเมาไปเล่นลิเกเรื่องสาวเครือฟ้าหน่อยครับ ยังหานางเอกไม่เจอ


กระทู้: อ่าองค์อัปสรา
เริ่มกระทู้โดย: พวงร้อย ที่ 21 ธ.ค. 00, 01:45
อ๊ะจึ๋ยยย  ดิฉันแต่งกลอนอะไรไม่เป็นกะเค้าเลยค่ะ  อย่าว่าแต่จะให้ไปร้องลิเกเลย  ถ้าแต่งกลอนเป็น คงได้ไปเรียนสายศิลป์แล้วค่ะ  คุณ นกข อ้อนป้าหนอนหนักๆหน่อยซีคะ  เดี๋ยวแกคงยอมเองค่ะ